Газрын төлөө жинхэнэ тулалдаан эхэллээ! О.Дашбалбар.Хөх тэнгэр сонин 1997 он 1-р хэсэг

1997 оны Хөх тэнгэр сонинд нийтлэгдсэн О.Дашбалбарын
Газрын төлөө жинхэнэ тулалдаан эхэллээ! нийтлэлийг хэсэгчилэн хүргэж байна. Энэ хүн юуны төлөө хэний төлөө тэмцэж явсаныг эрхэм та уншиж болгооно буй за!

1.Өөрийгөө эх орондоо хайртай гэж боддог хэн бүхэн үүнийг хэд дахин нягталж уншигтун. Үеийн үед, үрийн үрд санагтун.

2.”Газар бол Монголын хоёр дахь Үндсэн хууль…”

3.”Социализмын гол алдаа бол өмчийг нийгэмчилсэн явдал. Капитализмын том алдаа бол газрыг өмчлүүлсэн явдал”

Газрын төлөө тулалдаан эхэллээ Монгол үндэстэнд газар нутаг хэрэгтэй бол О.Дашбалбараар бүү оролд!

1989-1990 оны “Ардчилсан хувьсгал”-аар залуу үе маань “социалист” дэглэмээс тэгш эрх, эрх чөлөө нэхэж, улс төр үзэл бодлоор халуурч байлаа. Тэрхүү хувьсгалын буцлаан дундаас урьд сонссон, сонсоогүй олон уриа лоозон, уухай цуурай дуурсан байснаас цаг үеийн эрээвэл хурааврыг нь гээвэл Монгол Улс, Монгол үндэстэн орших-эс оршихын тухай улс төр-гүн ухааны сэтгэлгээ, үзэл бодол “ардчилсан хувьсгал”-ын гол уухай гол зорилго болон дэвшигдэж, илүү тод цууриатсан билээ. Чухамхүү эл эх оронч-гүн ухаанч сэтгэлгээний оргил нь Балбарын олон түмнийг сэрээсэн хурц нийтлэлүүд байсансан. Гэвч Монгол улс, Монгол үндэстэн орших-эс оршихын уг үндэс нь юу вэ гэдэг дээрээ тулахад урагш хойш алс түүхийн холыг харж үндсийн үндэс, тулгын чулууг барьж авсан нь О.Дашбалбар байжээ. Үнэхээр улс үндэстэн оршин тогтнохын уг тулгуур нь 1. Газар нутаг 2. Хэл, бичиг үсэг 3. Зан заншил энэ гурав болой. Эл тулгын гурвыг тус бүрт дэлгэрүүлэх нь энэ удаагийн зорилт биш бөгөөд О.Дашбалбарын тухай газаргүйгээр, газрын тухай О.Дашбалбаргүйгээр ярихын аргагүй ажаам. Газрын тухайд Монголын сор болсон томоохон эрдэмтэд, хамгийн бодитой сэтгэдэг улс төрчид О.Дашбалбартай үзэл бодол нэг байна. Газрын тухайд тэрбээр “Ардчилсан холбоо” эвслийн бодлогыг бүрэн “дампууруулж” чадах цорын ганц хүн юм. Одоогийн парламентад үнэхээр хөзрийн тамга түүний гарт байна. Өөрөө ч түүнээ бүрэн ойлгож, эвслийнхэн ч ойлгож газрын хууль чимээгүйхэн хойшилсоор байна. МАХН газрын тухайд О.Дашбалбарын бодлогыг парламентад бүрэн дэмжихээс өөр гарцгүй. Хэрэв түүнтэй хэл амаа ололцож, өөрийнх нь хэлснээр “Хатан ясаа үйртэл Халуун цусаа дуустал” тэмцэх цорын ганц зорилгод нь дэм нэмэхгүй аваас улс төрчийн хувьд “51” дэх замыг сонгоход хүрнэ. Энэ зам МАХН-д үхлийн цохилттой адил гэдгийг хашрууд гадарлаж байгаа. Эвслийн тухайд газрын хуулийг санаснаараа хийхээс өөр гарц бас үгүй. Тэд гадаад түншүүдийнхээ хүчтэй шахалтанд буй. Өчнөөн төчнөөн “ногоон” тусламж хүртсэн, хүний юмыг авсан бол хариу барих зах зээлийн ёсон бий. Үүнд хэн саад болж байна вэ? Түүнийг ард түмнээс таслахын тулд солиотой галзуу хүн болгон харуулах шаардлага бий болов. Үүнд МЧАСЭ-ийн ерөнхийлөгч Ц.Дашдондов гуай “чөлөөт” сонинуудынхаа хамт идэвхийлэн оров. Монголд чөлөөт сэтгүүлчдийн эвлэл ч сураггүй, “чөлөөт” сонин ч үгүй байхад О.Дашбалбар чөлөөтэй бичиж байсан гэдгийг сануулмаар байна. Монгол үндэстэнд газар нутаг хэрэгтэй бол О.Дашбалбараар бүү оролд! Сэтгүүлчдийн ёс суртахуун алдагдаж байгаа бол Монгол зан заншлаа гээж яваагаа буюу Монгол Улс үндэстэн оршин тогтнохын нэг үндэс алдагдаж буйг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. Улс төрчийн хувьд О.Дашбалбарын рейтинг арз түмний дотор өдрөөс өдөрт өсөж байна. Уншигч та О.Дашбалбарт дуртай ч, дургүй ч түүний газрын тухай эл нийтлэлийг уншаад Монгол эх оронч хөвгүүдийн үр удам тасралгүй өдий хүрч, бидний дунд амьдарч буйг лавтайяа мэдэрч сэтгэл тэнийн баярлаж буй за!. Монгол үндэстэн хүчирхэгжтүгэй! ЭХЛЭЛ Азийн цээжинд оршдог, буурал түүхийн өлгий, Монгол Улсын нутаг дэвсгэрийн хамгийн баруун захын цэг нь бүдүүвчээр Монгол, Орос, Хятад улсын хилийн уулзварт байгаа Алтай Таван богд уул гэдэг боловч, чухамдаа түүнээс ялимгүй баруун өмнө зүгт 50-иад километрт орших Монгол Алтайн нурууны гадагшаа цүлхийсэн хэсэгт байгаа 3245.6 тоот Мааньт уул юм. Мааньт уул нь хойт өргөрөгийн 48 градус 53 минут, дорнод уртрагийн 87 градус 44 минутад оршино. * * * Хамгийн зүүн захын цэг нь Соёлз уул хэмээх боловч чухамдаа Соёлз уулын оройгоос ялимгүй зүүн хойт зүгт 7.1 км-т байгаа Модотой хамрын 1290.0 тоот бөгөөд тэнд босгосон Монгол, Хятадын хилийн 539 дүгээр тэмдэгт юм. Модотой хамар нь хойт өргөрөгийн 46 градус 43 минут, дорнод уртрагийн 119 градус 56 минутад оршдог билээ. * * * Хамгийн хойт захын цэг нь Хөвсгөлийн Тэнгис голын эхний Монгол Шарын даваа юм. Энэ даваан дээр босгосон Монгол-Оросын хилийн 331 дүгээр тэмдэг нь хойт өргөрөгийн 52 градус 09 минут, дорнод уртрагийн 98 градус 58 минутад орших тус орны хамгийн хойт захын цэг билээ. * * * Хамгийн өмнөд захын цэг нь Орвог гашууны Бор толгой юм. Энэ толгой дээр Монгол, Хятадын хилийн 258 дугаар тэмдгийг /хойт өргөрөгийн 41 градус 35 минут, дорнод уртрагийн 105 градус 00 минут/ босгожээ. * * * Монгол Улсын нийт хилийн эргэн тойрон нь 6161 км, 895 м урт, 1 сая 566 мянга гаруй хавтгай дөрвөлжин километр уулам энэ нутгийг та бид эх орон, газар шороо минь, тусгаар тогтнолын алтан өлгий минь гэж хайрлан хүндэтгэж, хамгаалан амьдарсаар мянга, мянган оныг элээсэн бүлгээ. “Дайсны гутлыг долоож амьдарснаас, нэр төртэй үхсэн нь дээр” гэж үздэг омог бардам овог дээдэс минь бидэнд амь насаараа үлдээж өгсөн Монгол Улсынхаа үндэсний аюулгүй байдлын төлөө төр, ард түмэндээ би улсын Их Хурлын гишүүний хувьд өргөсөн тангараг, үүргийнхээ дагуу хандаж байна. * * * -Гадаадынхан юу хүсч байна вэ? -Газраа түргэн иргэддээ өмчлүүлээсэй гэж… -Яагаад? -Ядарсан хүмүүс газраа бидэнд худалдах, өмчлүүлэх, үгүйдээ түрээслүүлэх зам үлдэнэ. -Монголчууд өөрсдөө юу хүсч байна? -Газраа түргэн хувьдаа өмчлөх юмсан гэж… -Яагаад? -Зарах, үгүйдээ түрээслүүлбэл хэдэн “доллартай” болно. -Газаргүй болоод иргэд яах вэ? -Ямар хамаатай юм, өнөөдөр л болж байвал, зуун жил амьдрах биш. “Надаас хойш галав юүлсэн ч хамаагүй” гэж байна. -Газар бол таны үндсэн хөрөнгө, газраа гадаадынханд барьцаалах, түрээслэх, өмчлүүлэх, худалдах нүгэл үйлдвэл иргэн та “гишгих газаргүй хөл” болно доо.. Хүнээс аваагүй миний нутаг Амьдрах орон зайн төлөө тэмцэл овог аймаг үүсэн бий болсон цагаас өнөөг хүртэл тасралтгүй үргэлжилж хүн төрөлхтний мянга мянган жилийн тэмцэл тулаан зөвхөн амьдрах орон зайгаар хэмжигдэж байлаа. Амьдрах орон зай гэдэг маань хүний хувьд юуны өмнө газар юм. Газар гэдэг маань Эх орон юм. Үндэстэн оршин тогтноно гэдэг юуны өмнө газар нутагтай байхын нэр. Улс орон гэдэг ч газар нутаг гэсэн ойлголтоос эхэлнэ. Тэр газар дээр амьдардаг ард түмэн нь эцэг дээдэс, үе удмаараа эх орон гэж нэрлэсэн газраа аж төрж, хөдөлмөрлөж, үр хүүхэд төрүүлж, дурлаж хайрлаж, бүтээж туурвиж, тэр газартаа уусан шингэж, Эх орныхоо нэг хэсэг болдог. Тэгээд ч бид эцэг дээдэс минь үе үеэрээ шингэсэн тэр газрыг Эх орон гэж ариунаар нэрлэн дуудаж, “Хүнээс аваагүй миний нутаг, хүнд өгөхгүй ганцхан нутаг” гэж тэмдэн ирсэн амуй. /О.Д/ * * * Өнөөдөр амьдрах орон зайгаа тэлэхийн төлөө тэмцэл дэлхий дахинд урьд байгаагүй хүчтэй өрнөж, Израйль, Палестин хоёр газрын төлөө мөнхийн хэрүүл хийж, Чечень, Орос хоёр цус урсган тулалдаж, Боснийн серб, хорватууд хэдэн жил алалцаж, Парсалийн арал Хятад, Вьетнам хоёрын хоолойд тээглэсэн яс болж, хойт, өмнөд хоёр Солонгос бие биеээ отож, Канадаас Квебекүүд салан тусгаарлахаар тэмцэж, англи, ирланд хоёр муудалцаж, армен, азарбайжан хоёр ч үе үе энд тэндээ хүрч, фолклендын арлуудыг Аргентин, Англи хоёр булаалдаж, Турк, Грек хоёр Эгейн арлаас болж золтой л байлдсангүй. Ирак, Кувейт хоёр дайсагнаж, Хятад Тайвань руу санаархаж, Курилын арлуудаас болж Орос, Япон хоёр муудалцаж, Тажик, Афган хоёр ч хилийн зөрчил буудалцаан тасрахгүй, Энэтхэг ч Кашмирын салан тусгаарлагчдаас болж амар заяа үзэхгүй зовсоор… Мөн Синкаку арал зүүн өмнөд Азийн хэрүүлийн алим болж байна. 1960-аад оны эхээр “Хоёр миллиард хүнийг хот сууринтай нь багтаасан” гэж шүлэгт ордог байсан дэлхий 1990-ээд онд буюу гуч гаруйхан жилийн дотор зургаан тэрбум гаруй хүнтэй болж, хэрүүл тэмцэл, дайн тулааны утаа униар дунд үйлийн үртэй биднийгээ дааж ядан эргэлдсээр л… Дэлхий дахинд амьдрах орон зайгаа тэлэхийн төлөө, газраа тэлэхийн төлөө тэмцэл эхэлж, харин ганцхан Монголд амьдрах орон зайгаа танах, газраа худалдах үйлс эхлэв. “Миний газар нутгийг бурхан гуйсан ч битгий өг” /Эх оронч Галдан Бошигт/ Дэлхий дахинд аугаа их задрал явагдаж, нэгдмэл байсан улс орнууд тархай бутархай жижиг улс орон болон хувирч, өвөр зураа тасралтгүй тэмцэж, хуучин хүчтэй их гүрнүүд нөлөөгөө алдан оронд нь өөр хүчирхэг гүрэн улсууд дэлхийг хувааж идэхээр зэхэж, задарсан бүхнийг эргэж хүчээр нэгтгэж, “ардчилал”, “хүний эрх” гэж чалчигчдад “тэр чинь хоосон цууриа, элэнцгийн чинь “хүний эрх”, “ардчилал”? Огт байхгүй юмны төлөө битгий донгос, дэлхийг чинь бид төвхнүүлээд өгье” гэж цөмийн зэвсгээ туршиж, пуужингаа онилж, танкаа бэлдэж байна. Хүн төрөлхтөн асар их зэвсгийг зүгээр л тоглож, бие биеэ айлгах гэж бүтээгээгүй нь тодорхой. Германы газар зүйч Ф.Ратсель: “Организм бүр амьдрах орон зайн төлөө тэмцэл явуулдаг” гэж бичжээ. Олон эрдэмтэн, философичид үүнийг баталсан. Е.Обст, К.Шмидт, А.Хетнер, Г.Гримм, А.Грабовски гээд хэдэн арваар нь дурдаж болно. Аугаа их тэмцэгч, эх оронч Галдан Богигт “миний газар нутгаас бурхан гуйсан ч бүү өг” гэж гэрээсэлжээ. Газар бол эрх чөлөө. Газаргүй Израйлчууд дэлхийгээр нэг хэрэн хэсэж мянга мянган жил яаж зовсныг санагтун. Газаргүй палестинчууд хэдэн арван жил үйл тамаа эдэлснийг санагтун. Газаргүй курдууд яаж бусдын идэш болж буйг харагтун. Эрх чөлөө ардчиллаар халхавчилсан, ард түмний эрх ашгийг хохироогчид “Үнэн гэдэг Хималайгаас өндөр” гэдгийг умартаж, газрыг хувьд өгөх, өмчлүүлэхийг санаархаж байна. Ийм хуулийн төсөл ч бэлэн боллоо. Монголын түүх ийм юмыг хэзээ ч үзээгүй. Нар, ус, агаарын адил газар маань нийт ард түмний өмч байлаа. Өнөөдөр монгол хүн өөрийнхөө эх оронд хүн шиг алхалж, дуртай газраа өргөө гэрээ барих эрхгүй болох нь… Дуран барьсан америк хаа сайгүй давхиж, дугуй унасан хятад энд тэндгүй жирийж, “би энд насаараа сууна” гэж япон авгай сайрхаж, найрын ширээний ууц таллах гэж байгаа юм шиг дэлхийн улс орнууд Монголын зүг ширтэж шүлсээ залгилж, зарим нь бүр дэргэд нь зогсоод тарган иргэний сүүлийг тэмтэрч үзээд аль олигтойг нь шилж авдаг шиг аашилж байна. Чинийхээ төлөө өөрийгөө ч хайрлахгүй, Эх орныхоо төлөө бол чамайг ч хайрлахгүй. Ганга нуурын маань хэн нэг хүн өмчилж бий тийшээ алхах эрхгүй, хөвөөнд нь хэдэн цаг хэвтэе гэтэл өч төчнөөн төлбөр нэхээд байвал, дарьгангынхан яах вэ? Завханыхан Отгонтэнгэрийнхээ рашаанд очдог. Нэг баян хужаа эзэмшчихсэн, Дундговийнхон Их газрынхаа чулуунд очдог, америкийн нэг том хөрөнгөтөн ирээд суучихсан, Өмнөговийнхон Ёлын аманд очдог, өөдөөс нь Данийн нэг саятан сүвээгээ тулаад зогсож байдаг, Хөвсгөлийнхөн үзэсгэлэнт нуураа зориод очдог, эргэн тойронд нь тор тадаад, францын нэг тэрбумтан хэнийг ч оруулахгүй, дэлхийд том загасны үйлдвэр байгуулчихсан байвал яах вэ?… Монголын тэнгэрийг, монголын өвс ногоог, монголын гол усыг, монголын газар нутгийг монгол хүн мэдэхээ болих цөвүүн цаг ирвэл, бид тулалдаанд орохоос өөр замгүй. “Дайн гэдэг хүсэх юм биш ч, тулаад ирвэл буцах юм биш” гэж цэргийнхэн ярьдаг. Газар нутаг байж эх орон байдаг, эх оронтой байж ард түмэн болдог, эх орон, ард түмэн хоёр нийлээд улс орон болдог нь мөнхийх хууль. Хэрвээ энэ холбоос алдагдвал, энэ учир шалтгааны дараалал алдагдвал үндэстэн мөхдөг, тусгаар тогтнол сөнөдөг… Чухам ийм үед л “Эх орон, эсхүл үхэл…” гэдэг дайчин уриа цэрэг, дарга, архичин, малчин, хулгайч, зохиолч, гуталчин, эрдэмтэн, хөгшид өвгөд, охид хүүхнүүд хэний ч тархинд харван орж ирэх бөгөөд “гэргий минь би чамд өөрөөсөө илүү хайртай, эх орондоо чамаасаа илүү хайртай, чинийхээ төлөө өөрийгөө ч хайрлахгүй, эх орныхоо төлөө бол чамайг ч хайрлахгүй” гэдэг мөрүүд найрагчийн зүрхэнд аяндаа харвадаг биз. Хуулийг тэнэгүүд хэлэлцэж тэр нь батлагдвал ухаантан ч дагана Бүр эрт Хүннү нар Хятадаас хил тусгаарлаж, тэр хилээ байнгын харуул манаатай байлгаж, харуулын байрыг нь “Оуто” гэж нэрлэж байсныг өртөө, отог, орд гэж тайлбарладаг бөгөөд Дунхутай хил нийлсэн газраар Хүннүгийн харьяа бүхий, хүн оршин суудаггүй мянга гаруй мод газар байжээ. Аль аль нь өөр өөрийн хилээр нутаглаж “оуто” болгодог… байва. Дунху-гийн эзэн нь Модунь Шаньюйд элч илгээн хэлүүлсэн нь: “Манай хилийн чанад Хүннү-гийн харьяанаа буй эзэнгүй газар нь Хүннү нар үл хүрэх газар. Бид түүнийг авахыг хүснэ” гэжээ. Модунь түшмэдүүдтэйгээ зөвлөлдөхөд зарим нь “энэ бол хаягдсан газар, өгөхөд ч болно. Өгөхгүй байхад ч болно” гэжээ. Модунь тэсгэлгүй уурлан “Газар бол улс орны үндэс мөн. Хэрхэн өгч болно хэмээгээд, өгнө хэмээгсдийн цөмийнх нь толгойг аваад мориндоо мордож, мөн хоцрогсдын толгойг авна хэмээн зарлиг буулгажээ. Ингээд дорно зүг аялан Дунхуг гэнэт дайрчээ. Тэд Модунийг үл тоомсорлож байсан тул бэлтгэлгүй байв. Модунь цэрэглэн очоод Дунху-гийн ванг бут цохиод харъяат ард, мал хөрөнгийг нь олзлон авчээ. /Шицизи 1 боть, 16 дахь тал/ -Мөн гэргийгээ өг... гэхэд нь харийн хаанд өгч явуулаад, аргамаг хүлгээ өг... гэхэд нь бас илгээгээд, эцэст нь газар нутгаа өг... гэхэд нь “газар байгаа цагт эхнэр, аргамаг хоёр олдоно. Газраа өгвөл надад юу үлдэх билээ” хэмээн дайлаар мордож, дайснаа дарсан гэж, их хаан Модунь Шаньюй-н тухай түүхэнд тов тодорхой бичиглэн үлдээснийг бүү мартагтун. Чингис хаан яах гэж дөрвөн зүг, сүвлүүлж, тарчлан зовж амиа алдав?... Газар нутгаа та бидэнд үлдээх гэж... -Чин ван Ханддорж, Сайн ноён хан Намнансүрэн, да лам Цэрэнчимэд яагаад бусдад хорлогдов? Газар нутгаа та бидэнд үлдээх гэж... -Нацагдорж та бидэнд гэрээслэн үлдээв?.. “Өссөн төрсөн бидний үндэсний хайртай нутаг, Өстөн дайсан халдвал үтэр өшиглөн хөөнө Өсөхөөс сурсан үндсэн хэл, мартаж болшгүй соёл, Үхтэл орших төрөлх нутаг, салж болшгүй орон” гэж...сануулжээ. -“Бяцхан сумаар том хөлөг онгоцыг цоо буудаж болно” гэж Дагестаны тусгаар тогтнолын төлөө 25 жил ард түмнээ удирдан тулалдсан Шамиль хэлжээ. Тиймээ, өнөөдөр хуулийн бяцхан цоорхойгоор Монгол Улсын тусгаар тогтнол, монгол үндэстний аюулгүй байдлын “баталгаа” элсэн цаг шиг урссаар л байна. “Хуулийг тэнэгүүд хэлэлцэж, хэрвээ тэр нь батлагдвал ухаантай хүмүүс ч дагахаас өөр аргагүй болдог” гэж нэгэн гүн ухаантан сануулжээ. Монголын тусгаар тогтнолд аюултай “тэнэг хууль” батлагдах гэж байна. Сэрэгтүн, залуус аа! Монгол үндэстнийг эрлийзжүүлэх, үндэстнийх нь хувьд устгах бодлого эхэллээ.

2 Сэтгэгдэл:

depressive2suicide said...

uuniig unshaad uneheer setgel hodolloo, bas shimsherlee. bid yagad odoog hurtel zugeer suugaad bgan be???, ter huuli batlalj bgaa humuus yaj ingej chadjiinaa. haraal id, tuuh soyl ovog deedsee meddeggui yumuu? meddeg hun iim zuil lav hiihgui, ovog deedes hel soyloo medehgui novshnuudiig zailuulah heregtei! zailuulah arga heregtei! uneheer bid ingeed zugeer suugaad bj bolohguieee!!! ene site -iig buh mongolchuud idevhitei mongol setgeleer handan, mongol hun bur odor bur ordog setgegdlee huvaaltsdag tiim site bolgoh heregtei!!! bi listniihee buh humuusd yavuulnaa! yalanguya "Gazriin tolooh tulaldaan O.Dashbalbar 1997 on" uuniig unshsan mongol hun lav negiig bodoj 2iig tungaah n lavtai!

Anonymous said...

Mongol hun buriin zurhend Eh oron gedeg ug uyatai,Ezen Chingis gedeg ner hadaatai yavdag gedegtei hun bur sanal neg bh.Bidnii ene tsagt Eh oron maani eremdeg bolj,end tendgyu har nuh uldej,eldev torliin gadaad nertei,ezemshigch ni hurtel gadniihan bolj bn.Mongolchuud bid evlelden negdeh tsag boljee.Ene tsagiig alguurlaj ongoroovoos bid ihiig aldah bolno!

Post a Comment

Хэрэв та зочин бол Аnonymous сонголтыг хийж сэтгэгдэл үлдээнэ үү!
Хүндэтгэсэн : www.mongolchuudaa.com

Бүх мэдээний сан

О.Дашбалбарын агсны тухай сайхан номыг шууд унших, буюу татаж авахаар орууллаа
Зөвлөмж: Энэхүү Цагаагчин гахай жилийн хувьсгал номыг уншихын тулд баруун доод буланд байгаа дэлгэц томруулах товчийг дараад бичгийн хэмжээг нэмэх хасахаар тохируулаад уншаарай.

Монгол кинонууд үзэх

Чухал видео бичлэгүүдийг томруулаад үзээрэй

www.mongolchuudaa.com ©Бүх мэдээлэлийг эх сурвалж дурдаад хуулж болно!Мөнх тэнгэр ивээх болтуухай!.

ДЭЭШ буцах