Монгол ухаан, Монгол хүний ёсон

Эцэг хүний 5 эрдэм
 1. Уужим ухаан
 2. Хатан зориг
 3. Бат журам
 4. Өрх гэрийн түшиг
 5. Үр хүүхэдийн сүр сүлд

 Гэрийн эзний 5 журам
 1. Алсын хараа
 2. Холч ухаан
3. Өршөөнгүй сэтгэл
4. Эв найр
 5. Эрхэм ёслол

 Эцэг хүний хориглох 8 зүйл

 1. Бор дарсанд үл шунах

“Оюуныг нээгч Оюунтүлхүүр сургаал”

Монгол сургаалийн зохиолуудын гол нэгэн болох эртний 13-р зууны үеэс бичгээр уламжлагдан ирсэн “Оюуныг нээгч Оюунтүлхүүр сургаал”
Дээд лам гурван эрдэнэд итгэмүй
Эртний богд Чингисийн зохиосон шаштирыг өчүүхэн сануулахын учир
Эзэд хаадтан, олныг хураая гэхүл өглөгөө өг.
Осолдолгүй явъя гэвэл түшмэдээ өргө.
Аугаа хүчээ ихэтгэе гэвэл цэргээ асар.
Уудам сул жаргая гэвэл эеэ хичээ.
Өдөр явсан явдлыг шөнө шүүхтүн.
Ичгүүр гэмт явдлыг ятгаж орхигтун.
Олны дотор үгээ бэхэл.
Ганцаараа суухад сэтгэлээ шинжил.

Тоть шувууны сургаал

Эрт нэгэн цагт гуйлгачин хүн
Эгнэгт тор тавьж тоть бариад
Энд тэнд явж тотио худалдан
Үүрд амиа тэжээдэг бөлгөө

Нэгэн өдөр хооёр тоть бариад
Нэгэн тотио хүнд худалдан
Нэгэн алтан зоос аваад
Нөгөө нэгэн тотийг үүрч явтал

Д.Равжаа "Цаасан шувуу" сургаал

Говийн ноён хутагт Д.Равжаа
“Цагийн жамыг тодруулагч Цаасан шувуу” хэмээх сургаал
Гурван эрдэнэд итгэнэ.
Хязгаар газрын нэгэн хүн (төр гэрэлтийн) тавьдугаар оны барс сарын арван наймны шөнө зүүдэлсэн нь:
Нэгэн хүн цаасан шувуу нисгэж байна. Тэр цагт өөр нэг хүн ирээд нисгэгч хүнээс ийн асуув.
Энэ шувууг хийхэд хямд буюу? хэмээвэл
- Хямд гэв.
Бас өөр хийхэд хямд юу вэ? хэмээвэл
- Муу үйл хямд гэв.
Ямар юм цөөн бэ? хэмээвэл
- Өөрийн биеийг үл өмөөрөгч хүн цөөн гэв.
Ямар юм олон бэ? хэмээвэл
- Сэрэмжгүй муу заяатан олон гэв.