Амьдрал цэгээс хязгааргүй алсрах гурван зураас
Зүүн гар талаас Д.Ухаанзаяа, Ч.Эрдэнэ, Н.Нагаанбуу
Амьдрал цэгээс хязгааргүй алсрах гурван зураас Манай сонин “Ринг” хэмээх сонирхолтой булантай байв. Өөр өөр байр суурьтай зочид үзэл бодлоор тулалдах ярилцлагын ринг бидэнд аливаа зүйлийг эргэцүүлэхэд дөхөм болдог байв. Тиймээс одоо “Ринг” булангаа сэргээн, мэргэн уншигч танд хүргэж байна. Ярилцлагын рингэнд “супернэгдэлчин” Ч.Эрдэнэ, түүхийн ухааны профессор Н.Нагаанбуу, “Цаглашгүй гэрэлт” шүтээн урлалын төвийн тэргүүн, бурхан урлаач Д.Ухаанзаяа нар хүрэлцэн ирлээ. Тэдний “тулаан” маш хүлээцтэй, тогтуун өрнөснийг дурдалгүй өнгөрч болохгүй. Хэдийгээр тэдний санаа оноо, сурсан судалсан зүйлс нь өөр өөр ч хүн төрөлхтний нийтлэг асуудал, оюун санааны тухайд нэгэн чигт хандаж байсан юм. Энэ нь хүн бүхэн дотроо сайн сайхны гэрэл цацруулдаг болохын жижигхэн баталгаа билээ. Бидний яриа олон сэдвийг хамарч байгаа тул бараг л асуултгүй хөвөрсөн юм.
(Хүний тархи хөгжих тусмаа хязгааргүй уудамд сэтгэнэ) 5-9 -pхэсэг
(Хүний тархи хөгжих тусмаа хязгааргүй уудамд сэтгэнэ) 3-4 хэсэг
НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ (Хүний тархи хөгжих тусмаа хязгааргүй уудамд сэтгэнэ) 1-2 хэсэг
Монголчуудын түүхэн нэрс
II Бүлэг 12.Орбай /Амбагай хааны гэргий/ 13.Сохатай /Амбагай хааны гэргий/ 14.Хадаан /Сорхоншарын охин/
Тахилч
Хутагт хувилгаад түм түмээрээ төрөх нь бий. Өвөрмонголчууд Говийн ноён хутагт Данзанравжаагийн хойд дүрийг хэдийнэ тодруулаад Альшаа аймагтаа залжээ. Цэцэрлэгийн багш мэргэжилтэй, Коммунист намын хорооны хурлаас тодорсон мань хутагт нэгэн хүнээс үе үе баталгаа шаардсаар өдийг хүрчээ. Тэр хүн бол тавдугаар дүрийн ноён хутагт Данзанравжаагийн үе дамжсан тахилч Зундуйн Алтангэрэл бөгөөд Дорноговийн Сайншандад ажин түжин амьдарч сууна. Тахилч З.Алтангэрэл өөрийн эцэг өвгөдийн хамтаар Ноён хутагтын эдлэл хэрэгсэл, ном судар, бурхад тэргүүтэй түүхийн үнэлж барамгүй үнэт дурсгалыг бидний үед авчирсан гавьяатай хүн.М.ЗЭНЭЭ: МОНГОЛЫН ГАЛ ГОЛОМТЫГ ШАЛДАН БАНДИ НАР ХЭД ХУВААЖ БАЙНА.
Засгийн эрхэнд ганцхан нам ноёлохгүй гэдэг нь тодорхой боллоо. Тиймээс намууд боловсон хүчнээ яаж бэлдэх ёстой вэ?
Боловсон хүчнийг бэлдэхдээ эхний ээлжинд ажил амьдралын ололт амжилтыг эхлэж мэдрүүлэх хэрэгтэй. Түүн дээр тулгуурлаж сургах ёстой. Сурснаа хэрэгжүүлж чадаж байна уу гэдгийг баталгаажуулах л учиртай. Дараа нь төрийн аппаратад ажиллуулдаг байх нь чухал. Нэг намын эрх ашгийн үүднээс боловсон хүчин бэлдэнэ гэдэг учир дутагдалтай. Улсын боловсон хүчин гэдэг үүднээс бодлогыг төр гартаа авах ёстой.
Монгол эрчүүддээ хандаж хэлсэн Өвгөдийн үгс
Мөнх тэнгэрийн зарлигМонгол түмэнг сэргээлээ
Мөнхөд орших өвгөдийн онгод
Мөнгөн бороо шиг буулаа
Өрх болгоны дээр толгой дараалан бууж
Өнгөт орчлонг улаачаар дамжуулж үзлээ.
Үндэс угсаа минь хэрхэн доройтсныг
Өөрийн нүдээр тольдон харлаа.
Тэнгэрлэг оронд минь манан татаад
Тэнэг хүмүүсээр дүүрсэн байнам
Сүр ихтэй Монгол хүний
Сүлд хиймор доройтсон байнам
УЛААЧ ХҮНИЙ ЁС ЗҮЙ Парапсихологич, эзотерич Б. Мөнхдалай
Бөө мөргөл эргэн сэргэж буй энэ цагийн нэгэн том асуудал бол бөө нарын ёс суртахуун. Уг барьж бөө болно гэдэг угтаа тэнгэрийн хуулиар амьдарна гэсэн үг. Түмэн олонд тус болж, өвдсөний өвчин, зовсны зовлонг нимгэлэх үүрэгтэй хүмүүс юм. Улаач хүн гэдэг дээд зэргийн ёс суртахуунтай байх ёстой.Эрт үед бөө болох хүнийг олонтоо шинжиж, онгод тэнгэрээс лавлаж, буруу явдалтай, ойворгон хөөрүү, хонзогнуур, шунал ихтэй зэрэг муу чанар давамгайлсан хүнийг тэнгэрт нь мэдүүлж, тухайн хүний зан байдлыг тоочиж, улаач болох чадваргүйг нь ойлгуулсны үндсэн дээр буух хугацааг нь хойшлуулж, дараа үе рүү нь давуулах ёсон байжээ.Хэдэн жилийн өмнө нэгэн бөөг холбох үед онгод нь “Тавьтар муутай унааг минь татаж сунгаж мордуулаарай”
Эрдэмтэн судлаач Ч.Эрдэнэ Их гурвалжин

МОНГОЛЧУУДЫН СОЁЛ ХҮН ТӨРӨЛХТНИЙГ АВРАН ХАМГААЛАХЫГ ҮГҮЙСГЭХ АРГАГҮЙ. багш Ломбын Нямаа
Үнэн шударгын төлөө үхэх амь хайран биш.Их гүрнүүдийн колончлолын эсрэг эв нэгдэлтэй зоригтой тэмцэх хэрэгтэй! Саид Бурятский
Саид Бурятский Энэ оны 3 сарын 5 нд Чеченийн салан тусгаарлагч, лалын хэт даврагчдын томоохон удирдагч Александр Тихомиров гэгч Оросын тусгай албадын гарт амиа алдсан билээ. Чимээгүй дайн болж байгаа Кавказад хэн нэгэн хүн амиа алдах нь жирийн нэгэн үзэгдэл боловч, энэ удаа Оросын бүх хэвлэл мэдээлэлийн хэрэгслүүдээр энэ мэдээ цацагдаж , сүүлийн долоо хоногт хамгийн их олны анхаарлыг татсан мэдээ болов. Арга ч үгүй юм, Оросын лал шашинтнуудын дунд Саид Бурятский нэрээр алдаршсан энэхүү 28 настай залуу 1982 онд Улаан Үд хотод төржээ.
Журнайн Нүрзэд: Хөх Монголын сор болсон Соркуктай цэцэн хатан
1. Нүүхүйн ухаанаар засаг барихыг мэдэх уу?
2. Наран мэт ээж, аадар мэт мохоож чадах уу?
З. Иргэн булхайн дурыг татаж Газар, Өтүгэ, Аадар, Наран, Хөх Монгол богд таван төгс эрдэнээр сууж сэрэх уу?
4. Хорин нэгэн шинж төгс хаан эрдэнээр сууж сэрэх уу? хэмээн асууж тэртээ нэгэн цагт Өгөөдэй хааны хатан Дөргөнэ Арабын Аламат Исламанд өгч харьд цөлсөн Монголчуудын төр жолоодох ухааны охь болсон "Алтан дээд үнэний хэлмэл", "Хөх үнэний хэлмэл", "Зөв хөгжил бүтээх үнэний хэлмэл"-ийг билгээрээ нэгэн цогц болгож "Алтан дээд гэрээ"-г бичиж мартахын үүдийг үүрд хааж Мөнх хаанд гардуулсан билээ.
Өвөрмонголын зохиолч Б.Лигдэний 26 жил дарагдсан өгүүлэл
Монголын арван хоёр сарын нэр.
2-р сар--хужир(хужир)
3-р сар-- үүлжин( үгүлжин)
4-р сар-- хөхөө (хөхэ)
5-р сар--улар(улару)
6-р сар--уйруу(уйру)
7-р сар--хуран(хуран)
8-р сар--буга(бугу)
9-р сар--хуц(хуца)
10-р сар--хэлбэтэр(хэлбэтүр)
11-р сар--идэлэх(идэлэхү)
12-р сар--хөхлөр(хөхэлэр)
Баримт: Хуайиюи толь, 129-р тал
eh survalj.G.Suhbaatar, Ch.Dalai Mongolin tuuhiin deej bichig
Эрлийзийн асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх вэ?
Өдгөөг хүртэл уншсан дуулснаа дүгнэн үзэхүл, Монголд “эрлийзийн фактор” үнэхээр бодтой байгаа нь тодорхой. Харин тэр факторыг хэрхэн үнэлж цэгнэх вэ, холбогдох ямар байр суурь, бодлого чиглэлтэй байвал зохих вэ гэдэг нь асуулт хэвээр.
Өнөөдөр эрлийз хүмүүс үүсэл гарлаа, бусад хүмүүс тэдний тухай мэдээлэх, хэлэлцэхийг хууль бус гэж үзэх нь холгүй, нууцалдаг хандлага зонхилж байна. Ардчилсан нийгэмд ийм байж болохгүй нь мэдээж. Бүх ард иргэдийн харилцан ойлголцол, нийгмээс үзүүлэх тэгш анхаарал халамж үгүйлэгдсээр байгаа юм.
Хөх Монголын сор болсон Соркуктай цэцэн хатан
Судлаач миний бие хоёр жилийн өмнөөс Хөх Монголын сор болсон Соркуктай цэцэн хатны айлдвар болох Журнайн Нүрзэд агсны "Алтан дээд гэрээ" номыг судлах болсон юм. Монголын эзэнт гүрнийг цогцлоон байгуулсан Их эзэн Чингис хааны отгон хүү Толуй эзний гал голомтыг манасан Соркуктай цэцэн хатан өөрийн хуу Мөнхийг 1251 онд Их Монголын хаан ширээнд залах ёслол дээр "Хаантан минь одоо та яах ёстой билээ" гээд:
Онох хөгжих, эсвэл алдах мөхөх
| Монгол Улсын төрийн соёрхолт зураач Ц.Энхжин |
Даяар Монголын ариун голомтыг сахигчид бид хувь заяаныхаа том сорилтын өмнө тулгаран ирээд байна. Ашигт малтмалаа зүй зохистой ашиглаж, уул уурхайн салбараа зөв хөгжүүлснээр Монгол Улс баян чинээлэг орон болж чадах уу, эсвэл хамаг баялгаа алдаад өлсгөлөн гуйланчлал, өвчинд нэрвэгдсэн Африкийн хойноос орох уу? Эрүүл байгальтай, саруул ирээдүйтэй, баян тансаг эзэн орны эгнээнд шилжих үү, эсвэл өвөр хоорондоо алалдсан, бусдад шулуулсан, хишиг тусламж горьдсон боол улс болох уу? Эцэст нь Монгол Улс оршин тогтнох уу, эсвэл эс орших уу? 1990 оноос хойших 17 жилийн түүх биднийг ийм байдалд хүргэлээ. Өнөөдрийн Монгол өнгөн дээрээ агуу их эрх чөлөө тусгаар тогтнол, үнэн хэрэг дээрээ цаасан бар улс болжээ. Үүнд ардчилал, зах зээлийн эдийн засаг буруугүй. Харин өнгөрсөн 17 жилийн хугацаанд дөрвөн удаагийн сонгуулиар сонгогдсон ба сонгосон монголчууд бид өөрсдөө алдсан буруутай! |
Европын ард түмэн Азийн булаан эзлэгчдээс гаралтай
| |
Хүн ба нийгмийн оюун сэтгэлгээний салбарт тухайн өгөгдсөн цаг үе болгоны ил далд ноёлсон төсөөлөл, үзэл санаа, суртал номлол бодитой оршин байх жамтай. Үүнийг парадигм гэнэ. Парадигм нь үе үе солигдож байх боловч нэгд, харьцангуй тогтвортой, хоёрт, хуучин парадигм нэгэн цагт дээд төвшинд дахин гарч ирэх диалектик үйлчилж байдаг.
Энэ ойлголтын тухай илүү ихийг мэдэхийг хүсвэл Ч.Эрдэнэ гуайн “Их гурвалжин” гэдэг номыг уншихыг танд зөвлөе.
Ухаант хүмүүн буюу Хомо Сапиенс төрөлтөн бий болсон цагаас сэтгэлгээний бүтэц үүссэн бөгөөд энэ ертөнцийн загвар жишиг, хүмүүний оюун ухаанд зэрэгцэн орших болсон гэж ойлгож болно.
Сэтгэлгээний бүтэц нь бүтцийн онолын хувьд хосолмол шинжийг агуулах бөгөөд үлгэр, домог зүйд тод туссан байх ба айдас мухардалтай зэрэгцэн, аз жаргалын мөрөөдөл, амар сайхандаа жаргажээ гэсэн ноёлсон төсөөлөл давамгайлж байдаг нь заяаных юм. Харин нийгмийн сэтгэлгээний бүтцэд байгалийн зүй тогтол, бүтцийн хувьсал, хүмүүний танин мэдэхүйн нээлт, тухайн цаг үеийн ноёлсон төсөөллийн хувьсал нөлөөлж фазын хувьслыг бий болгодог. Тухайн нийгмийн далд орших төсөөлөл ноёлон, ил гарч ирэхийг хувьсгал гэж хэлж болно.
1911 оныг эрх чөлөөний хөдөлгөөн, 1921 оны ардын хувьсгал, 1990 оны Ардчилсан хувьсгалууд нь тухайн нийгмийн далд ноёлсон төсөөллийн ялалтууд юм.
Газрыг өмчилнө гэдэг нь ...О.Дашбалбар
-Нэг хот айлын хүмүүс урьд нь юуны төлөө тулалдаж байсан юм бэ?
-Хоёр айлын тариан талбайн хоорондох алга дарам газар, бяцхан хажуу, чулууны төлөө шүү дээ.
-Зэргэлдээ хот айлын хүмүүс урьд нь юуны төлөө тулалдаж байсан бэ?
-Хот айлын дундах алга дарам газрын төлөө шүү дээ.
-Дегастан бусад ард түмэнтэй юуны төлөө тулалдаж байсан бэ?
-Дагестаны хил дээрх алга дарам газрын төлөө гэж Расул Гамзатов хариулжээ.
Хэл, хил, мал гурав
Өнө эртний хүмүүс агуйд галаа манадаг байсан. Өвөг дээдэс минь мянга мянган жил хилээ манаж ирсэн. Өнөөдөр ч үр ач нь манаж буй. Харин тэднийг дархан хилээ нүд чавчилгүй манаж байхад бид “хууль” нэртэй цаасан дээр хуудуутай хүмүүсийн балгаар “хилээ алдах” гээд байна. Хилчид хил зөрчигчийг илрүүлэх үүрэгтэй бол, хууль тогтоогч Улсын Их Хурлын гишүүд нь хуулийн цоорхойгоор хил зөрчсөн “заалт” оруулж болохгүй /О.Д/.
“Хэл, хил, мал гуравтайгаа байхад хэн баян бэ? Монгол баян. Хэл, хил, мал гуравтайгаа байхад хэн ялагдахгүй вэ? Монгол ялагдахгүй” гэж төрийн соёрхолт зохиолч Зундуйн Доржийн хэлсэн үг нь 281-ийн холбооны мөнхийн уриа юм.
Нарны гэрэл, агаар-хувийн өмч үү?
Бурхан багш ч эд баялаг, хөрөнгө мөнгөөр шударга ёс үл тогтох тухай мөнхийн сургааль айлдсан.
Гадаадынхан одоо бидэн рүү зэр зэвсгээр бус, мөнгөөр, “ардчилал”, “хүний эрх” гэдэг худал үгээр зэвсэглэн дайрч байна.
Санал болгох мэдээнүүд
-
Сүүлийн 300 жил Монгол сэтгэхүй ихэд алдагдаж гадны сэтгэхүй, соёл, шашин Монголд их орж ирснээр Жинхэнэ Монгол эр хүний зан араншин илтэд д...
-
Эрт нэгэн цагт гуйлгачин хүн Эгнэгт тор тавьж тоть бариад Энд тэнд явж тотио худалдан Үүрд амиа тэжээдэг бөлгөө Нэгэн өдөр хооёр тоть б...
-
Цэлгэр хотын гудамжаар намс намс алхлах, дээлээ аятайхан хөөрөгдөж бүсэлсэн, нилээн хал үзэж хашир суусан гэмээр өвгөн надад нэг л дотно са...
-
Говийн ноён хутагт Д.Равжаа “Цагийн жамыг тодруулагч Цаасан шувуу” хэмээх сургаал Гурван эрдэнэд итгэнэ. Хязгаар газрын нэгэн хүн (төр гэ...
-
Монгол сургаалийн зохиолуудын гол нэгэн болох эртний 13-р зууны үеэс бичгээр уламжлагдан ирсэн “Оюуныг нээгч Оюунтүлхүүр сургаал” Дээд лам ...
-
Эдийн засгийн алуурчин Жон Перкинсийн “НАМИНЧЛАЛ” Ардчилал хэмээх гэх сайхан нэрийг ашиглан эх орноо харийнханд уралдан худалдагч, урвагч ...
-
Бодонгууд Мягмарын Дөш нь могой жил (1977 онд) төрсөн, 2011 онд “Монголын их тобчиан” хэмээх 48.000 (дөчин найман мянган) мөр бүхүй шүлэгтэй...
-
1911 он Монгол газар түрэн ирж байгаа хятад иргэд хийгээд худалдаачдыг эсэргүүцэх үндэстэн хоорондын зөрчилдөөн дээд цэгтээ хүрэв. 1911 ...
-
Өвөрлөгчид аль эрт XIX зууны сүүлч буюу манж Чингийн засаглалд хятад хүн Манжийн төрийн бодат эрхийг барих болсон үеэс хэлмэгдэж эхэлсэн...
-
О.Цэвэгдорж Доктор /PhD/ профессор Түлхүүр үг: Монголчууд дэлхийн соёл иргэншилд чухам юу юугаар нэрээ гаргаж ямар хувь нэмэр оруулсан бэ?...
Сонирхолтой нийтлэлүүд
*З.Батсүх: Хятадын генерал Монголд тоосго зөөж, шавар зуурч тагнуул хийж байсан
*Сэрэмжлүүлэг № 1: Хүнсний аюулгүй байдал — хортой сүү, самар. АМАРЛИН
*“Улс үндэстнийг үгүй хийх”ОРЧИН ҮЕИЙН АРГА ТЕХНОЛОГИ
*ЭХ ХЭЛНИЙ БОДЛОГО ҮНДЭСТЭН ОРШИХЫН БАТАЛГАА
*Босоо бичгийн боомилогдсон хувь заяа*Хятадтай банзалдсан Монголын улс төрчидөөс болгоомжил!
*Ардчилалын далбаан доорх луйварчид
*Дээгүүр албан тушаал хашсан 200-хан хүн л...
*Цэ өвгөн Ши Яншань буюу Балингийн Цэрэндорж гэгч хэн байв?







1990 оноос хойших 17 жилийн түүх биднийг ийм байдалд хүргэлээ. Өнөөдрийн Монгол өнгөн дээрээ агуу их эрх чөлөө тусгаар тогтнол, үнэн хэрэг дээрээ цаасан бар улс болжээ. Үүнд ардчилал, зах зээлийн эдийн засаг буруугүй. Харин өнгөрсөн 17 жилийн хугацаанд дөрвөн удаагийн сонгуулиар сонгогдсон ба сонгосон монголчууд бид өөрсдөө алдсан буруутай!


